MANNA 1168 Door uiterlijke schijn heen kijken
De directeur zag er zeker goed uit. Hij was lang, atletisch en straalde een charisma uit dat mensen aantrok. Wat een indruk maakte hij op mensen wanneer hij hen ontmoette, en vooral wanneer hij in het openbaar sprak. Iedereen was dan ook verbijsterd toen hij werd ontslagen wegens ongepast gebruik van bedrijfsmiddelen. Het leidde ertoe dat mensen niet alleen vraagtekens zetten bij de directeur, maar ook bij de waarden van het bedrijf. Hoe hadden ze zo iemand kunnen aanstellen voor zo’n leidinggevende functie?
Helaas is dit geen zeldzaamheid. Maar al te vaak horen of lezen we over een prominente leider, iemand die bekend en alom bewonderd was, die in een moreel of ethisch schandaal terechtkomt. Wat we zien, is niet altijd wat we krijgen. Hoe kan dit gebeuren? Hoe kan uiterlijk zo bedrieglijk zijn?
We vinden een treffend voorbeeld in het Oude Testament. Het is het verslag van hoe de koning werd gekozen om de eerste en zeer feilbare koning van Israël, Saul, op te volgen. God had de profeet Samuel opgedragen een nieuwe koning te zalven, die gekozen moest worden uit de zonen van een man genaamd Isaï. Toen Isaï’s zonen zich hadden verzameld, keek Samuel naar elk van hen en vond hij dat een of twee van hen geschikt leken voor het koningschap. God liet zich echter niet misleiden door uiterlijke verschijningen. Hij zei tegen Samuel dat hij verder moest kijken dan de buitenkant, voorbij oppervlakkige kenmerken, bij het kiezen van de man die Saul zou opvolgen.
“Maar de HEERE zei tegen Samuel: Kijk niet naar zijn uiterlijk en ook niet naar de hoogte van zijn gestalte, want Ik heb hem verworpen. Het is namelijk niet wat de mens ziet, want de mens ziet aan wat voor ogen is, maar de HEERE ziet het hart aan” (1 Samuël 16:7). Deze passage geeft geen details over waarom de andere zonen van Isaï niet werden gekozen, maar het was duidelijk dat de jongste zoon – een eenvoudige herdersjongen genaamd David – de kwaliteiten bezat die God zocht om Zijn uitverkoren volk te leiden.
De waarheid van dit Bijbelse voorbeeld is duidelijk: integriteit zit diep in ons binnenste, ongeacht hoe het er aan de buitenkant uitziet. Helaas hebben we geen zicht dat doordringt tot iemands hart – iemands karakter – maar hebben we de neiging om mensen te beoordelen op basis van hoe ze zich presenteren: hoe ze praten, zich kleden, hun non-verbale communicatie en hun gedrag. Soms komen uiterlijke verschijningen en innerlijke eigenschappen overeen, maar vaak ook niet. Hoe kunnen we onderscheiden of iemand die we willen aannemen, of iemand met wie we willen samenwerken, oprecht is? Hier zijn enkele criteria uit het boek Spreuken:
Leergierigheid. Het is gevaarlijk om belangrijke verantwoordelijkheden toe te wijzen aan iemand die denkt alles al te weten en niet openstaat voor correctie en advies. “Een wijs man is sterk, en een man van kennis zet zijn krachten in. Want na rijp beraad zult u oorlog voeren voor uzelf, en in een veelheid van raadgevers ligt de overwinning.”
(Spreuken 24:5-6).
Trouw. We moeten mensen vinden die betrouwbaar zijn, ongeacht de omstandigheden. “Menig mens roept zijn eigen goedertierenheid uit, maar wie zal een betrouwbaar iemand vinden?” (Spreuken 20:6).
Bescheidenheid. Wanneer mensen te hoog van zichzelf denken en een opgeblazen ego hebben, ontstaan er meestal problemen. “Komt overmoed, dan komt ook schande, maar bij de ootmoedigen is wijsheid.” (Spreuken 11:2).
Beheersing van emoties. Iemand die snel boos wordt of andere negatieve emoties vertoont, kan de teamgeest en harmonie ernstig schaden. “Wie kennis van zaken heeft, houdt zijn woorden in, en iemand met inzicht is bezonnen van geest.” (Spreuken 17:27).
© 2026, Unconventional Business Network. Met toestemming overgenomen uit “UBN Integrity Moments”, een commentaar op kwesties rond geloof op het werk. Bezoek www.unconventionalbusiness.org. UBN is een organisatie die zich inzet voor geloof op het werk en die de internationale gemeenschap van kleine bedrijven dient.
Gespreksvragen
- Ben je wel eens misleid door iemands uiterlijke verschijning, waarbij je dacht dat hij of zij iets was, maar later ontdekte dat deze persoon heel anders was dan je aanvankelijk dacht? Leg uit hoe die situatie was.
- Wat zijn de gevolgen van het voornamelijk focussen op uiterlijk bij het aannemen van personeel, het toewijzen van verantwoordelijkheden, het aangaan van een zakelijke samenwerking of zelfs bij het kiezen van vrienden?
- We kunnen niet op dezelfde manier in het hart kijken als God, zoals beschreven in 1 Samuël 16:7. Welke andere manieren kunnen we gebruiken om te ontdekken hoe iemand werkelijk is?
- Welke andere niet-uiterlijke eigenschappen zijn naast leergierigheid, trouw, bescheidenheid en beheersing van emoties belangrijk om in overweging te nemen?
Uitdaging
Evalueer de komende week hoe je reageert op mensen wanneer je ze voor het eerst ontmoet. Ben je goed in het inschatten van karakters, of ben je geneigd om snel een oordeel over mensen te vellen op basis van hun uiterlijk en gedrag?
Het kan nuttig zijn om hierover te praten met een mentor, vertrouwde adviseurs, een goede vriend of je CBMC-team. Hoe kunnen jij – en zij – beter worden in het inschatten van wie mensen werkelijk zijn, in plaats van hoe ze overkomen?
De genoemde Bijbelteksten zijn afkomstig uit de Herziene Statenvertaling tenzij anders vermeld.
In de onderstaande Bijbelgedeeltes kun je meer lezen over het onderwerp van deze eMeal:
1 Kronieken 28:9; Spreuken 21:2; Jeremia 17:10; Matteüs 23:27-28; Handelingen 13:22
Verzonden door CCA Nederland op zaterdag 18 jul.i 2026