MANNA 1146 Waar zoek jij naar wijsheid?
We leven in een tijd van vrijwel onbeperkte informatie. We hebben er toegang toe via tv, radio, sociale media, boeken, tijdschriften en het is letterlijk binnen handbereik op het internet. Door al deze informatie kunnen we grote hoeveelheden kennis vergaren. Maar massa’s informatie en kennis vertalen zich niet altijd in wijsheid.
Wat is wijsheid eigenlijk? Eén definitie zegt dat het “het vermogen is om gezonde oordelen en beslissingen te nemen op basis van een diepgaand begrip van situaties en ervaringen, waarbij vaak kennis, een goed beoordelingsvermogen en het vermogen om te onderscheiden wat juist of waar is, een rol spelen”. Dit klinkt goed, toch? Maar hoe krijgen we dit vermogen?
Een jonge zakenman, die een groot zakelijk succes ambieerde, benaderde zijn mentor – een man die hij als wijs beschouwde – en vroeg: “Hoe kom je aan wijsheid?” “Door ervaring,” antwoordde de wijze man. “Hoe doe je dan ervaring op?” “Door goede beslissingen te nemen.” “Wel, hoe leer je dan goede beslissingen te nemen?” De wijze man antwoordde al snel: “Door slechte beslissingen te nemen.”
Dit is grappig – en waar. Maar is fouten maken de ideale manier om wijsheid te vergaren? Eén plek waar we wijsheid kunnen zoeken – en dat is volgens mij de beste plek – is de Bijbel. Verschillende boeken uit het Oude Testament worden ‘boeken van wijsheid’ genoemd, waaronder Job, Psalmen, Spreuken en Prediker. Het meest geciteerde boek is Spreuken, waarin het volgende over wijsheid wordt gezegd: ” De vreze des HEEREN is het beginsel van de kennis, dwazen verachten wijsheid en vermaning. ” (Spreuken 1:7).
Zelfs een vluchtige blik op onze wereld lijkt dit te bevestigen. Politici, zakelijke leiders, entertainers en andere prominenten, die zonder bijbels wereldbeeld opereren, passen bij hoe het Oude Testament de oude Israëlieten beschrijft: “Iedereen deed wat goed was in zijn eigen ogen” (Rechters 17:6 en 21:25). Dit was geen wijsheid, het was dwaasheid. En dat is vandaag de dag nog steeds zo.
Het grootste deel van Spreuken wordt toegeschreven aan de Israëlische koning Salomo, die de meest wijze man werd genoemd die ooit heeft geleefd. Hij legde uit dat de Spreuken als doel hebben “om bekend te worden met wijsheid en vermaning, om woorden vol inzicht te begrijpen, om vermaning die inzicht biedt, aan te nemen, gerechtigheid, recht en billijkheid,” (Spreuken 1:2-3).
Als dit waar is, denk je dan dat het een goed idee is om Spreuken te lezen en te ontdekken wat het leert? Veel mensen hebben zich voorgenomen om elke dag een hoofdstuk van Spreuken te lezen. Op deze manier, omdat het boek 31 hoofdstukken bevat, kan het hele Spreukenboek in één maand gelezen worden; twaalf keer in de loop van een jaar.
Spreuken bieden wijsheid over allerlei onderwerpen, zoals het bedwingen van woede; een effectieve leider zijn; correctie en discipline aanvaarden; wijze raad en begeleiding ontvangen; onderscheidingsvermogen hebben en voorzichtigheid betrachten; omgaan met afgunst en jaloezie; seksuele verleiding vermijden; vrijgevigheid cultiveren; ijverig werken; de valkuilen van hoogmoed en de voordelen van nederigheid; streven naar integriteit en eerlijkheid, en nog veel meer.
Uiteindelijk zijn ze allemaal verankerd in “de vreze des Heren”. Dit betekent niet dat je God met angst benadert. Het betekent dat je Zijn perfectie, macht, liefde en goedheid herkent. Spreuken zegt dat de Heer vrezen wijs is, net zoals angst iemand ervan weerhoudt om zich te dicht bij de rand van een hoge klif te wagen. Meer dan dat, de vreze des Heren biedt de zekerheid van een vervullend, vruchtbaar leven: “De vreze des HEEREN is ten leven, verzadigd overnacht men, door geen kwaad bezocht.” (Spreuken 19:23).
“Het loon van nederigheid – de vreze des HEEREN – is rijkdom, eer en leven.” (Spreuken 22:4).
© 2025, Robert J. Tamasy schreef onder andere Marketplace Ambassadors: CBMC’s Continuing Legacy of Evangelism and Discipleship; Business at Its Best: Timeless Wisdom from Proverbs for Today’s Workplace; Pursuing Life With a Shepherd’s Heart, geschreven in samenwerking met Ken Johnson; en The Heart of Mentoring, geschreven in samenwerking met David A. Stoddard. Bobs tweewekelijkse blog is: www.bobtamasy.blogspot.com.
Gespreksvragen
- Hoe zou je informatie en kennis, die we in overvloed hebben- misschien wel meer dan ooit in de geschiedenis van de mensheid -onderscheiden van wijsheid, die vaak lijkt te ontbreken?
- Wie zou jij aanwijzen als iemand die blijk geeft van grote wijsheid? Waarom vind je die persoon wijs? Op welke manieren heb je hem of haar wijsheid zien tonen in hoe hij of zij werkt en leeft?
- Vroeg in het eerste hoofdstuk van Spreuken lezen we de uitspraak: “De vreze des Heren is het begin van wijsheid.” Wat denk je dat dit betekent? Ben je het ermee eens?
- Op welke manieren zou je wereldse wijsheid – die ons elke dag via verschillende bronnen wordt voorgeschoteld – willen vergelijken met Bijbelse wijsheid?
Uitdaging
Als je vandaag zou besluiten: “Ik wil wijsheid gaan verwerven. Ik wil wijs zijn in hoe ik werk en leef,” hoe zou je dat aanpakken?
Wat zijn enkele van de meest wijze dingen die je tot nu toe in je leven hebt geleerd? Neem deze week de tijd om dit belangrijke onderwerp van wijsheid te bespreken met een goede vriend, mentor of een kleine groep vertrouwde adviseurs. Wat zijn enkele manieren waarop je meer wijsheid moet hebben en leren? Wie is iemand die jij als wijs beschouwt en die jou zou kunnen helpen?
De genoemde Bijbelteksten zijn afkomstig uit de Herziene Statenvertaling tenzij anders vermeld.
In de onderstaande Bijbelgedeeltes kun je meer lezen over het onderwerp van deze eMeal:
Spreuken 2:6, 3;13-15, 10:14-15, 12:8, 14:6,8, 15:7,33,16:16,21, 17:24, 19:8
Verzonden door CCA Nederland op zaterdag 24 januari 2026