MANNA 1142: Heb je last van de ‘Semmelweis-reflex’?
Ignaz Semmelweis was een Hongaarse arts en wetenschapper die in het midden van de 19e eeuw een protocol voor handen wassen invoerde voor artsen in het Algemeen Ziekenhuis van Wenen. Dit protocol verminderde het aantal sterfgevallen onder moeders, toen nog ‘kraamvrouwenkoorts’ genoemd, van 18% naar 2%. Semmelweis, de ‘redder van moeders’, was een pionier op het gebied van medische antiseptische beleidsmaatregels en praktijken die tegenwoordig gemeengoed zijn geworden.
In die tijd waren veel mensen in de medische wereld echter beledigd toen hen werd verteld dat de handen van deze ‘heren’ mogelijk ziektes konden overbrengen. Vanwege deze houding en weerstand tegen verandering gingen artsen unaniem door met hun dodelijke procedures. Gelukkig werd de wijsheid van de ‘vader van de handhygiëne’ niet voor altijd genegeerd en daalde het sterftecijfer tijdens en na de bevalling drastisch.
Weerstand zoals Semmelweis die ondervond, was geen unieke reactie. Veel van de grote vooruitgangen in de geschiedenis werden aanvankelijk tegengewerkt of afgewezen omdat ze in strijd waren met de gangbare opvattingen. Dit gedrag, dat soms ‘groepsdenken’ of ‘afwijzen van nieuwe bewijzen’ wordt genoemd, staat bekend als de Semmelweis-reflex.
We zien dit voortdurend om ons heen. Misschien heb je zelf ook wel eens op een vergelijkbare manier gereageerd. We lijken geen bezwaar te hebben tegen verandering als we die zelf initiëren, maar als er ons een ingrijpende verandering wordt opgelegd, kunnen we ons verzetten en klagen: “Maar we hebben het altijd zo gedaan!”
Dit gebeurt vaak met nieuwe technologie. Toen mobiele telefoons werden geïntroduceerd, waren velen terughoudend om ze te gebruiken, niet alleen vanwege de kosten, maar ook omdat ze er niet mee vertrouwd waren. Een bevriende schrijver weigerde aanvankelijk toen hem zijn eerste computer werd aangeboden. Hij dacht: “Mijn elektronische typemachine werkt prima.” Maar toen hij de computer eenmaal had uitgeprobeerd, vroeg hij al snel om zijn vertrouwde typemachine weg te halen.
In de Bijbel zien we veel voorbeelden van mensen die vastgeroest zijn in oude gewoonten en zich verzetten tegen verandering. Dit geldt met name voor de Farizeeën en Sadduceeën, religieuze leiders die star en hardvochtig waren. Ze hadden uiteraard nog nooit gehoord van de Semmelweis-reflex, maar gedroegen zich alsof ze die zelf hadden uitgevonden.
In de evangeliën van Mattheüs, Marcus, Lucas en Johannes zien we talloze voorvallen waarin deze ‘wetgeleerden’ zich sterk verzetten tegen de bediening en leer van Jezus Christus, omdat ze Hem beschouwden als radicaal en een onruststoker, een bedreiging voor de religieuze praktijken en rituelen die zij aanhingen.
Toen zij zich verzetten tegen Zijn leer van bekering, vergeving en barmhartigheid, slingerden zij Hem vele beschuldigingen naar het hoofd. In reactie daarop zei Jezus dingen als: “Adderengebroed, hoe kunt u goede dingen spreken, terwijl u slecht bent?” (Mattheüs 12:34). Een andere keer berispte Hij de leiders vanwege hun hypocrisie: “Slangen, adderengebroed, hoe zou u aan de veroordeling tot de hel ontkomen?” (Mattheüs 23:33).
Jezus sprak echter vriendelijker tot Zijn medelevende discipelen. Hij zei: “Zalig zijn de ogen die zien wat u ziet!” (Lucas 10:23). Dit is vooral belangrijk wanneer we te maken hebben met geestelijke waarheid, maar het geldt evenzeer wanneer we te maken hebben met veranderingen om ons heen. Wanneer er nieuwe ideeën worden geïntroduceerd, laten we dan zoeken naar hoe de Heere dat ziet, en niet alleen naar wat het voor onze business betekent.
Omdat we weten dat God zich bewust is van de omstandigheden waarmee we te maken hebben, kunnen we de waarborg daarvoor vinden in Spreuken 3:5-6, waar staat: “Vertrouw op de Heere met heel je hart en steun op je eigeninzicht niet; Ken Hem in al je wegen, dan zal Hij je paden rechtmaken.”
© 2025, Unconventional Business Network. Aangepast met toestemming van “UBN Integrity Moments”, een commentaar op geloofskwesties op het werk. Bezoek www.unconventionalbusiness.org. UBN is een geloofsgemeenschap op het werk die de internationale gemeenschap van kleine bedrijven wil dienen.
Gespreksvragen
- De ‘Semmelweis-reflex’ wordt gedefinieerd als ‘een psychologisch fenomeen waarbij mensen nieuwe bewijzen of kennis afwijzen omdat deze in strijd zijn met gevestigde normen of overtuigingen… wat leidt tot het afwijzen van nieuwe, ideeën die tot verandering leiden’. Had je hier al van gehoord voordat je dit in deze eMail las? Heb je ooit iets dergelijks op de werkplek waargenomen of meegemaakt?
- Waarom denk je dat veel mensen zich ongemakkelijk of zelfs bedreigd voelen wanneer nieuwe ideeën, uitgangspunten of praktijken worden geïntroduceerd?
- Hoe denk je dat de Semmelweis-reflex een rol kan spelen wanneer het concept van het integreren van een geestelijke overtuiging in de dagelijkse praktijk op de werkplek wordt geïntroduceerd? Hoe reageer je wanneer iemand zegt dat de Bijbel en het geloof in Jezus Christus niet relevant zijn voor het bedrijfsleven?
- Hoe reageer je doorgaans wanneer je met ongewenste veranderingen wordt geconfronteerd? Helpt het vertrouwen in God en Zijn betrokkenheid bij elk aspect van het leven je bij het omgaan met dergelijke uitdagingen? Leg je antwoord uit.
Uitdaging
Heb je moeite om om te gaan met veranderingen die je op dit moment op je werk worden opgelegd? Of word je misschien tegengewerkt bij het doorvoeren van veranderingen waarvan jij denkt dat ze nuttig zijn? Zo ja, zoek dan een goede vriend, mentor of adviseur met wie je hierover kunt praten en bid dat God je wijsheid geeft om hierop te reageren.
En als je momenteel niet te maken hebt met lastige veranderingen, kun je misschien iemand vinden die je kunt aanmoedigen omdat hij of zij met dergelijke uitdagingen te maken heeft. Met de vele veranderingen die we allemaal meemaken op de arbeidsmarkt en om ons heen, is de vraag niet ‘of’ we manieren moeten vinden om met ongemakkelijke veranderingen om te gaan, maar ‘wanneer’.
De genoemde Bijbelteksten zijn afkomstig uit de Herziene Statenvertaling tenzij anders vermeld.
In de onderstaande Bijbelgedeeltes kun je meer lezen over het onderwerp van deze eMeal:
Jesaja 26:3, 41:10; Jeremia 29:11; Psalm 37:4-5; Mattheüs6:33-34; Filippenzen 2:14-15
Verzonden door CCA Nederland op zaterdag 27 december 202