MANNA 1128 De gevaren van trots erkennen en overwinnen
Onlangs keek ik naar een interview met komiek en legendarische talkshow host Jay Leno. Hij gaf aan dat hij een groot voorstander is van een laag zelfbeeld. Hij legde uit dat als hij begint te denken dat hij meer weet dan de rest, hij in de problemen zit. Leno merkte ook op dat als we gaan denken dat we alles weten, dit betekent dat we besloten hebben te stoppen met leren.
Toen Leno bijvoorbeeld “The Tonight Show” presenteerde, zou hij nooit proberen de licht- of geluidstechnici te vertellen hoe ze hun werk moesten doen, iets wat hij sommige tv-presentatoren wel had zien doen. Hij redeneerde dat als iemand lichtregisseur was voor een groot tv-programma, hij de beste in zijn werk was. Het zou dwaas zijn om hen te vertellen hoe ze de lichten moeten positioneren.
Als bedrijfsleiders, gemeenschapsleiders of politieke leiders is het onze taak om de beste mensen voor elke rol te vinden en vervolgens naar hen te luisteren. Zodra we denken dat we de slimste persoon in de kamer zijn, vragen we om een ramp. In de Bijbel, Spreuken 16:18, staat: “Trots komt vóór de ondergang, en hoogmoed komt vóór de val.” Met andere woorden, hoogmoed voorspelt altijd ondergang.
Spreuken 11:2 zegt: “Komt overmoed, dan komt ook schande, maar bij de ootmoedigen is wijsheid.” Veel duidelijker kan het niet worden. Trots – of opscheppen over onszelf of onze prestaties – loopt nooit goed af. Dit is een terugkerend thema in de Bijbel, en ook in seculiere wijsheid door de eeuwen heen.
Als we iemand horen opscheppen over hoe slim hij of zij is, opscheppen over hoeveel hij of zij weet, zou dat altijd een signaal moeten zijn om voorzichtig te zijn. In werkelijkheid praten ze misschien alleen maar tegen zichzelf in een poging hun angst en onzekerheid over hun eigen tekortkomingen te overwinnen.
Maar sommige mensen reageren met: “Moeten we niet trots zijn op ons werk, onze kinderen of ons favoriete team?” Complimenten geven en trots zijn op de prestaties van anderen is niet hetzelfde als de eer opeisen die anderen verdienen, of ervan uitgaan dat wij de enigen zijn die verantwoordelijk zijn voor het behaalde succes.
Om succesvol te zijn in wat we ook doen, moeten we voortdurend leren. Hoe sneller de wereld verandert, hoe beter we moeten leren. Trots verhindert ons echter vaak om te leren. Want leren vereist dat we onszelf in een positie plaatsen waar iemand anders de meester leraar of mentor is.
We moeten toegeven dat er dingen zijn die we niet weten of waar we niet goed in zijn. Zoals Spreuken 13:10 ons vertelt: “Overmoed geeft alleen maar ruzie, maar bij wie zich raad laten geven, is wijsheid.” We kunnen altijd mensen vinden die slimmer, vaardiger of gewoon beter zijn in bepaalde dingen dan wij.
Als ondernemer, zelfstandige en soms freelancer heb ik ontdekt dat we de helft van onze tijd moeten besteden aan het leren en verbeteren van onze vaardigheden. Als we maar zes uur hebben om een boom om te hakken, kunnen we drie van die uren het beste besteden aan het slijpen van de bijl – leren onszelf te verbeteren.
Zoals Prediker 10:10 in het Oude Testament van de Bijbel zegt: “Als het ijzer bot wordt en iemand slijpt de snede niet, dan moet hij meer kracht zetten. Het voornaamste om te slagen is wijsheid.” Tijd besteden aan opscheppen over hoe goed we met die bijl omgaan, is niet genoeg – letterlijk en figuurlijk.
© 2025, Jim Mathis is schrijver, fotograaf, muzikant en eigenaar van een klein bedrijf in Overland Park, Kansas. Zijn nieuwste boek is De Kameel en de Naald, Een Christen Kijkt Naar Wealth en Geld. Hij was voorheen manager van een koffiebar en uitvoerend directeur van CBMC in Kansas City, VS. CBMC INTERNATIONAL: Christopher Simpson, President [email protected] Postbus 17376 ▪ Tucson, Arizona 85731 ▪ VS TEL.: 520-334-1114 ▪ E-MAIL:[email protected] Website: www.cbmcint.org Richt je verzoek en/of adreswijzigingen aan: [email protected]
Gespreksvragen
- Heb je ooit samengewerkt met – of voor – iemand die praktisch alles beter leek te weten dan wie dan ook? Zo ja, hoe is het om met zo iemand te werken?
- Wat vind je van Jay Leno’s suggestie dat een “laag zelfbeeld” iets goeds is, wat betekent dat je je kunt realiseren dat anderen misschien beter zijn in sommige dingen dan wij?
- Beschouw je jezelf als een voortdurende leerling, iemand die graag nieuwe inzichten en begrip ontdekt over veel dingen – en erkent dat je niet ‘alles weet’?
- Hoe reageer je op mensen die oprechte nederigheid tonen, die anderen voor zichzelf lijken te stellen en de waarde en bijdragen erkennen van de mensen met wie ze werken?
Uitdaging
De Bijbel verklaart dat “geld een wortel is van allerlei kwaad” (1 Timoteüs 6:10), maar sommige theologen hebben gesuggereerd dat trots uiteindelijk de basis is van elke zonde, inclusief de liefde voor geld. Want trots zorgt ervoor dat mensen steeds meer verlangen.
Is trots een probleem voor jou? Het kan zich op vele manieren uiten, waaronder de drang om te beweren dat we vrijwel alles het beste weten. Het kan ook egoïsme, zelfpromotie, egocentrisme en vele andere manieren van zelfverheerlijking met zich meebrengen. Als je merkt dat je worstelt met trots – en dat geldt voor de meesten van ons in zekere mate – zoek dan iemand om hierover te praten, en wees zelfs bereid om hun advies en gebeden te accepteren.
De genoemde Bijbelteksten zijn afkomstig uit de Herziene Statenvertaling tenzij anders vermeld.
In de onderstaande Bijbelgedeeltes kun je meer lezen over het onderwerp van deze eMeal:
Spreuken 15:33, 16:5, 18:12, 21:4, 21:24,22:4; Filippenzen 2:3-4; Romeinen 12:10; Jakobus 4:6
Verzonden door CCA Nederland op zaterdag 27 september 2025